Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ

Share

Του Διονύση Σταμπόγλη

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το παρακάτω κείμενο είναι ουσιαστικά η συνέχεια του πονήματος  μου «Η κρίση στην ευρωζώνη-Ιανουάριος 2015/Ιούνιος 2015» που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Euronem πριν ένα μήνα. Με την ενθάρρυνση της προέδρου του Euronem, κυρίας Νάσιας Μιχαλοπούλου, ανέλαβα για λογαριασμό του δικτύου να καταγράφω, σε μηνιαία βάση, όλα τα σημαντικά γεγονότα που συμβαίνουν στην ευρωζώνη και ειδικότερα στην Ελλάδα, σε σχέση με την κρίση στις χώρες του ευρώ. Συνεπώς, το παρακάτω κείμενο περιλαμβάνει τα σημαντικότερα γεγονότα που συνέβησαν τον μήνα Ιούλιο 2015 στην ευρωζώνη. Ο αναγνώστης μπορεί να αντλήσει περισσότερες πληροφορίες ανατρέχοντας στα σχετικά Site στις ίδιες ημερομηνίες που αναφέρονται στο κείμενο και  στις εφημερίδες των επομένων ημερομηνιών.

Ο μήνας Ιούλιος 2015 άρχισε με σωρεία γεγονότων λόγω του ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δανειστών μας και της κυβέρνησης δεν είχαν αίσιο τέλος. Η αξιοπιστία μεταξύ των δυο πλευρών είχε απωλεσθεί για μια ακόμα φορά. Εκπρόσωποι των θεσμών δεν έχαναν ευκαιρία να κατηγορήσουν την κυβέρνηση, πότε ότι δεν υποβάλλει συγκεκριμένες προτάσεις και πότε ότι δεν έχει την πολιτική βούληση να λύσει το πρόβλημα. Από την πλευρά της η κυβέρνηση υποστήριζε ότι οι δανειστές εμφάνιζαν συνέχεια νέες απαιτήσεις. Την 1η Ιουλίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος ζήτησε την παρέμβαση των Η.Π.Α. για την επίλυση του ελληνικού προβλήματος που ήταν και πρόβλημα της ευρωζώνης και της Ε.Ε. ενώ ο κ. Τσίπρας με επιστολή του προς τους θεσμούς πρότεινε μέτρα στο πλαίσιο νέου προγράμματος. Ταυτόχρονα υπήρξε παρέμβαση των κ.κ. Σημίτη και Καραμανλή. Αίσθηση πάντως προκάλεσε δήλωση της κας Λαγκάρντ σύμφωνα με την οποία στο δωμάτιο των διαπραγματεύσεων πρέπει να βρίσκονται ενήλικες, ιδιαίτερα απαξιωτική τοποθέτηση για τους Ελληνες διαπραγματευτές και ειδικότερα για τον κ. Βαρουφάκη. Ούτως ή άλλως, οι διαπραγματεύσεις διεκόπησαν ουσιαστικά την Τετάρτη 1η Ιουλίου, οπότε οι συνομιλητές μας δήλωσαν ότι ο διάλογος θα συνεχισθεί μετά το Δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου. Μεταξύ των ολιγοήμερης διακοπής των  διαπραγματεύσεων και της διεξαγωγής του Δημοψηφίσματος το Δ.Ν.Τ. ανακοίνωσε ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο ότι χρειάζεται <κούρεμα> αλλά και μεταρρυθμίσεις. Επίσης σε σχέδιο έκθεσης του ανέφερε ότι η Ελλάδα θα χρειασθεί 50 δισεκ. ευρώ από το 2015-2018.

 

Το Δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου διεξήχθη ομαλά και από τα πρώτα αποτελέσματα φάνηκε ότι θα υπερίσχυε το ΟΧΙ. Λίγο πριν τις 20.00 το βράδυ της Κυριακής της 5ης Ιουλίου η καταμέτρηση του 7,4% του συνόλου των ψηφοφόρων έδειξε 59,8% υπέρ του ΟΧΙ και 40,2% υπέρ του ΝΑΙ. Η συμμετοχή περιοριζότανε στο 53,5%. Περίπου στις 01.00 τα ξημερώματα το ΟΧΙ συγκέντρωνε 61,3% και το ΝΑΙ περίπου το 38,8%. Η συμμετοχή έφθασε το 62,50% και η αποχή το 37,50%.

Τα αποτελέσματα είχαν και <παράπλευρες απώλειες>. Ο τότε Πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Αντώνης Σαμαράς παραιτήθηκε από τη ηγεσία του κόμματος και τα καθήκοντα τα ανέλαβε προσωρινά ο κ. Μεϊμαράκης. 

Μετά το Δημοψήφισμα άρχισαν διεργασίες προκειμένου να αρχίσουν και πάλι οι διαπραγματεύσεις που είχαν διακοπεί άδοξα λίγες ημέρες πριν, όταν εγκατέλειψε ο κ. Βαρουφάκης την αίθουσα των συνεδριάσεων του Eurogroup. Μετά από τηλεφωνικές συνομιλίες του κ. Τσίπρα με παράγοντες των Βρυξελλών έγινε σαφές ότι μια επανέναρξη του διαλόγου προϋποθέτει αλλαγή στο ύφος των διαπραγματεύσεων. Φυσικό επακόλουθο ήταν η <παραίτηση> του κ.. Βαρουφάκη, ο οποίος ήταν για όλους το <κόκκινο πανί>.

 

Εν συνεχεία, το Βερολίνο ανακοίνωσε ότι η πόρτα των διαπραγματεύσεων είναι ανοικτή για την Ελλάδα, αλλά με προτάσεις συμβατές με τους κανόνες της Ε.Ε. και της ευρωζώνης. Ακολούθησε το Συμβούλιο αρχηγών των κομμάτων υπό την Προεδρία του κ. Παυλόπουλου το οποίο εξουσιοδότησε τον κ. Τσίπρα να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με βασικό, κορυφαίο, αδιαπραγμάτευτο στόχο, την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη. Η ευρωζώνη αντέδρασε άμεσα. Αποφασίσθηκε να πραγματοποιηθεί, την Τρίτη 7 Ιουλίου, Eurogroup και αμέσως μετά Σύνοδος Κορυφής των χωρών-μελών της ευρωζώνης.

Οι αγορές πάντως <έδειχναν τα δόντια τους>. Στις 6 Ιουλίου, τα spread των δεκαετών ελληνικών ομολόγων έφθασαν το 18,11% ενώ άνοδο σημείωσαν και τα αντίστοιχα spread της Πορτογαλίας (3,19%), της Ισπανίας (2,38%) και της Ιταλίας (2,40%). Η κατάσταση ήταν εξαιρετικά δύσκολη και χωρίς ίχνος δραματοποίησης, οι Ελληνες βρισκόντουσαν σε φαύλο κύκλο ανασφάλειας και αβεβαιότητας. Οι τράπεζες είχαν κλείσει, οι αναλήψεις δεν ξεπερνούσαν τα 60 ευρώ ημερησίως, η κατανάλωση είχε πέσει κάθετα (με εξαίρεση την αγορά τροφίμων) το εμπόριο είχε παγώσει, οι συνταξιούχοι που δεν είχαν κάρτες μπορούσαν να εισπράξουν μόνον μέχρι 120 ευρώ και τα δημόσια ταμεία ήταν <άδεια>. Παράλληλα, δεν λειτουργούσε το Χρηματιστήριο Αθηνών. Το εξαιρετικά αυτό δυσμενές κλίμα και με αφορμή άστοχες δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων, επιδεινώθηκε. Κυκλοφόρησαν φήμες ότι θα υπάρξει <κούρεμα καταθέσεων> και ότι όσοι έχουν θυρίδες στις τράπεζες δεν θα μπορούν να όποια χρήματα είχαν σε αυτές.

 

Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε στις 7 Ιουλίου το Eurogroup και η Σύνοδος Κορυφής.  Στο Eurogroup αναπτύχθηκαν οι ελληνικές προτάσεις, προφορικά.  Η ελληνική πλευρά θα κατέθετε συγκεκριμένες γραπτές προτάσεις την επομένη, 8 Ιουλίου και παράλληλα θα ζητούσε έκτακτη οικονομική ενίσχυση από τον ESM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας). Οι γραπτές προτάσεις υποβλήθηκαν στις 9 Ιουλίου και το αίτημα στον  ESM υποβλήθηκε την προηγουμένη.

Τελικά, ενόψει αδιεξόδου στις διαπραγματεύσεις και άτακτης χρεοκοπίας της χώρας, κατεβλήθησαν και από τις δύο πλευρές σοβαρές προσπάθειες για μια λύση της τελευταίας στιγμής. Κατ΄αρχήν αποφασίσθηκε να συνέλθη νέο Eurogroup στο οποίο θα εξεταζόντουσαν οι προτάσεις της ελληνικής πλευράς  και εάν εγκρινόντουσαν από τους αρμόδιους υπουργούς της ευρωζώνης, το όλο  θέμα θα κατέληγε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των 28 και όχι μόνον στη Σύνοδο Κορυφής της ευρωζώνης.  

Η κα Μέρκελ δήλωσε ότι η Ε.Ε. περιμένει από την ελληνική πλευρά λεπτομερείς προτάσεις ενώ ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Τουσκ προειδοποίησε ότι <το τέλος του δρόμου είναι η Κυριακή>, αναφερόμενος στην 12η Ιουλίου. Παράλληλα ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας κ. Ολάντ δήλωσε ότι <η Γαλλία θέλει την ελληνική πλευρά στην ευρωζώνη, αναμένουμε απάντηση από την Ελλάδα> και ο κ. Ντράγκι ότι η Ε.Κ.Τ. θα κάνει ότι είναι αναγκαίο μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής της 12ης Ιουλίου. Απαντώντας από την Αθήνα ο κ. Τσίπρας είπε ότι η κυβέρνηση θα κινηθεί με ταχύτητα για να υπάρξει οριστική και βιώσιμη συμφωνία.

Πάντως η πολιτική των εταίρων μας <μια στην καρφί και μια στο πέταλο> συνεχίσθηκε δια στόματος κ. Γιούνκερ ο οποίος είπε ότι δεν μπορεί να αποκλεισθεί κανένα ενδεχόμενο, ούτε το Grexit για το οποίο έχει προετοιμαστεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ακολούθησαν επισκέψεις αρχηγών κομμάτων στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, εσωτερικές διεργασίες στα κόμματα, συσκέψεις κομματικών παραγόντων και έντονο παρασκήνιο. Εν τω μεταξύ οι πιέσεις των αγορών συνεχίσθηκαν. Τα spread των δεκαετών ελληνικών ομολόγων έφθασαν στο 19,35 %, έναντι του 2,94% των πορτογαλικών, του 2,18% των ισπανικών και του 2,18% των ιταλικών. Εν τω μεταξύ οι τράπεζες εξακολουθούσαν να είναι κλειστές και συνεχίσθηκαν οι ουρές των πολιτών για να αποσύρουν 50-60 ευρώ ημερησίως. Οι εικόνες αυτές έκαναν το γύρο του κόσμου.

Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ παρενέβησαν για μια ακόμα φορά προκειμένου να βρεθεί λύση στο ελληνικό πρόβλημα το οποίο είχε εξελιχθεί σε παγκόσμιο ενώ η Ρωσία ξεκαθάρισε ότι δεν ενδιαφέρεται να τροφοδοτήσει σύγκρουση Ελλάδας-Ε.Ε και ότι επιθυμεί μια λύση με την παραμονή της χώρας μας στην ευρωζώνη.   

Το βράδυ της 9ης Ιουλίου διέρρευσε ένας πρώτος κατάλογος με τα μέτρα που πρότεινε η ελληνική πλευρά στους εταίρους μας. Σύμφωνα με τον ημερήσιο τύπο της 10ης Ιουλίου, τα μέτρα αυτά ήταν:

-Φ.Π.Α. στο συντελεστή 13% στα βασικά τρόφιμα, την ενέργεια και τα ξενοδοχεία και στο 23% για την εστίαση και τα εισιτήρια των αστικών συγκοινωνιών.

-Σταδιακή κατάργηση του μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α. στα νησιά. 

-Προκαταβολή φόρου 100% για τις επιχειρήσεις.

-Αύξηση του φορολογικού συντελεστή για τους αγρότες και κατάργηση του ειδικού φορολογικού καθεστώτος.

-Αύξηση της εισφοράς αλληλεγγύης.

-Διατήρηση του ΕΝΦΙΑ για το 2015 και το 2016.

-Μείωση του αριθμού δικαιούχων του επιδόματος θέρμανσης.

-Μείωση του ορίου προστασίας μισθών και συντάξεων από κατασχέσεις.

-Αύξηση του συντελεστή φορολογίας των επιχειρήσεων από το 26% στο 28%. Στην περίπτωση που προκύψει υστέρηση εσόδων ο συντελεστής θα αυξηθεί στο 29%.

-Αύξηση της φορολογίας στα εισοδήματα από ενοίκια εάν καταγραφει υστέρηση εσόδων.

-Εφαρμογή του ασφαλιστικού νόμου για συντάξεις.

-Εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος στα ασφαλιστικά ταμεία από τον Οκτώβριο του 2015 (με ανοικτό το θέμα λήψης ισοδυνάμων μέτρων).

-Εξοικονόμηση συνταξιοδοτικών δαπανών.

-Πλήρης κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων σταδιακά έως το 2022 και αύξηση του <προστίμου> στο 16% για τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.

Για το θέμα του χρέους δεν είχε ξεκαθαρισθεί τι προτάθηκε ενώ αίσθηση προκάλεσαν οι δηλώσεις του κ. Σόϊμπλε σύμφωνα με τον οποίον το χρέος δεν είναι βιώσιμο χωρίς κούρεμα, προσθέτοντας όμως ότι ένα κούρεμα αποκλείεται. Οι δηλώσεις του χαρακτηρίστηκαν αντιφατικές. 

Ούτως ή άλλως οι διαπραγματεύσεις δεν προχώρησαν ικανοποιητικά, οπότε αποφασίσθηκε να πραγματοποιηθεί Eurogroup αλλά και Σύνοδος Κορυφής το Σαββατοκύριακο 11και 12 Ιουλίου. Οι διαπραγματεύσεις διήρκησαν συνολικά 31 ώρες και ειδικά η Σύνοδος Κορυφής 17 ώρες. Ηταν η κρισιμότερη Σύνοδος Κορυφής από την ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ. Σύμφωνα με τις αποφάσεις η Ελλάδα αναλάμβανε την υποχρέωση να λάβει  μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα (έως τις 15 Ιουλίου) τα εξής μέτρα:

-Τον εξορθολογισμό του συστήματος ΦΠΑ και τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης για την αύξηση των φορολογικών εσόδων. 

-Τη λήψη άμεσων μέτρων για τη βελτίωση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος στο πλαίσιο εφαρμογής ενός συνολικού προγράμματος μεταρρύθμισης των συντάξεων.

-Την έναρξη λειτουργίας ενός Δημοσιονομικού Συμβουλίου που θα ελέγχει την πορεία του προϋπολογισμού.

-Τη διασφάλιση της πλήρους νομικής ανεξαρτησίας της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ).

-Την εισαγωγή ημιαυτόματων περικοπών δαπανών στις περιπτώσεις παρεκκλίσεων από φιλόδοξους στόχους πρωτογενούς πλεονάσματος.

Επίσης έως τις 22 Ιουλίου θα έπρεπε να θεσπιστεί Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας και ενσωμάτωση της Οδηγίας για την ανάκαμψη και εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων, στην ελληνική νομοθεσία.

Μετά την εφαρμογή των ανωτέρω θα μπορούσε να δοθεί εντολή για μια συμφωνία μνημονίου συνεννόησης. Εν τω μεταξύ η ελληνική πλευρά θα έπρεπε  να εφαρμόσει και άλλα μέτρα, όπως:

-Να πραγματοποιήσει μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό

-Να εφαρμόσει τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος για τα ταμεία επικουρικής ασφάλισης.

-Να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις, όπως άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων, ιδιοκτησιακό καθεστώς φαρμακείων, λειτουργία εμπορικών καταστημάτων τις Κυριακές, κ.λπ.

-Να επανεξετάσει και να εκσυγχρονίσει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τις ομαδικές απολύσεις. 

-Να αποπολιτικοποιηθεί η ελληνική δημόσια διοίκηση.

-Να προχωρήσουν οι ιδιωτικοποιήσεις. Προβλέπεται η μεταφορά περιουσιακών στοιχείων σε ανεξάρτητο ταμείο. Αναμένονται έσοδα 50 δισεκ. ευρώ.

Το πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ της ελληνικής πλευράς και των εταίρων προέβλεπε και τη χορήγηση 82-86 δισεκ. ευρώ στη χώρα μας. Υπολογίσθηκε ότι οι επείγουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας έως τις 20 Ιουλίου θα έφθαναν τα επτά (7) δισεκ. ευρώ και έως τα μέσα Αυγούστου άλλα πέντε (5) δισεκ. ευρώ.

Το πλαίσιο συμφωνίας περιελάμβανε πολλά σκληρά μέτρα, τα οποία θα έπρεπε να εφαρμοστούν εξαιρετικά σύντομα. Αυτό με τη σειρά του προϋπόθετε τη ψήφιση νόμων στη Βουλή που  περιελάμβαναν  μέτρα αντίθετα με την ιδεολογία και τις προεκλογικές δεσμεύσεις των κομμάτων που συμμετείχαν στην κυβέρνηση. Ετσι, μετά τη δημοσιοποίηση της συμφωνίας προκλήθηκαν αναταράξεις σε όλα τα κόμματα. Τα επόμενα εικοσιτετράωρα, μετά τη συμφωνία, έλαβαν χώρα πολλές διεργασίες και διαβουλεύσεις εντός των κομμάτων ιδιαίτερα σε ότι αφορούσε το <πακέτο> φορολογικών μέτρων συνολικού ύψους τεσσάρων δισεκ. ευρώ.

Τα μέτρα αυτά αφορούσαν αύξηση της φορολογίας των αγροτικών εισοδημάτων, αύξηση της εισφοράς αλληλεγγύης, αύξηση του εταιρικού φόρου από το 26% στο 28%, αύξηση της προκαταβολής φόρου στο 100% για τις επιχειρήσεις, κ.λπ.

Εξάλλου δεν ξεκαθαρίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής τι ακριβώς θα γινότανε με το χρέος της Ελλάδας για το οποίο σχεδόν όλοι  αναγνώριζαν  ότι δεν ήταν βιώσιμο. Οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής χαρακτηρίστηκαν, λόγω της αυστηρότητας τους, ως πραξικόπημα. Ωστόσο, πάντες οι συμμετέχοντες στις διαπραγματεύσεις εκδήλωσαν την

ικανοποίηση τους με το σκεπτικό ότι ήταν καλύτερα να κλείσει μια κακή συμφωνία παρά να μην υπάρξει συμφωνία. Στην περίπτωση που δεν προέκυπτε συμφωνία, η άτακτη πτώχευση της χώρας και η έξοδος της από την ευρωζώνη θα ήταν γεγονός. Οι ιστορικοί θα έχουν σίγουρα περισσότερα στοιχεία από ότι εμείς για να αποφανθούν εάν ο κίνδυνος για έξοδο της χώρας από το ευρώ ήταν υπαρκτός ή επρόκειτο για μπλόφα των εταίρων μας προκειμένου να μας υποχρεώσουν να δεχθούμε τα σκληρά μέτρα που μας επέβαλαν. Πάντως, φαίνεται ότι ο κ. Σόϊμπλε διέρρευσε έγγραφο στο οποίο υποδεικνυότανε στην Ελλάδα τι έπρεπε να κάνει για να ακολουθήσει το δρόμο της εξόδου από το ευρώ.

Τελικά, το πλαίσιο της ενδιάμεσης συμφωνίας μεταξύ της Ελλάδας και των εταίρων, ψηφίστηκε από τη Βουλή τις πρώτες πρωϊνές ώρες της 16ης Ιουλίου. Η τελική συμφωνία θα έπρεπε να υπογραφεί στις 22 Αυγούστου και θα ήταν διάρκειας τριών ετών, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Τα γεγονότα που ακολούθησαν ήταν ραγδαία. Η Βουλή κλήθηκε να ψηφίσει σε λίγα εικοσιτετράωρα τα προαπαιτούμενα ώστε ο ESM να ενισχύσει την ελληνική οικονομία. Όπως αναμενότανε, υπήρξαν διαρροές στο κυβερνόν κόμμα και ακολούθησε ανασχηματισμός. Παράλληλα, αποφασίστηκε να  ανοίξουν από τη Δευτέρα, 20 Ιουλίου, όλα τα υποκαταστήματα τραπεζών. Ωστόσο, το όριο αναλήψεων, ημερησίως, παρέμεινε στα 60 ευρώ.              

                                                    ****

Στο σημείο αυτό θεωρούμε χρήσιμο να αναφερθούμε στη στάση που τήρησε η Τουρκία, καθ΄ όλη τη διάρκεια της κρίσης ή για να γίνουμε πιο σαφείς κατά το πρώτο εξάμηνο του 2015. Σύμφωνα με το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμυνας, το πρώτο εξάμηνο του 2015 η Τουρκία προέβη σε εκατοντάδες παραβιάσεις και παραβάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και των εθνικών χωρικών υδάτων. Το γεγονός ότι δεν ξέσπασε κάποιο επεισόδιο <τύπου Ιμια> ή και χειρότερο, οφείλεται στην αυτοσυγκράτηση που επέδειξαν οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμυνας, κατέγραψε, ανά μήνα, τις κάτωθι παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας του FIR Αθηνών και τις παραβιάσεις  του εθνικού εναέριου χώρου.

                                     

 

Α εξάμηνο 2015

 

 

Παραβάσεις

Παραβιάσεις

Ιανουάριος

36

63

Φεβρουάριος

35

97

Μάρτιος

59

210

Απρίλιος

65

173

Μαίος

187

361

Ιούνιος

66

167

ΣΥΝΟΛΟ

448

1071

 

Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, η Τουρκία προχώρησε σε εκατοντάδες παραβάσεις και παραβιάσεις ενώ απέρριψε και τα διαβήματα που έκανε η ελληνική πλευρά. Είχαμε επίσης και παραβιάσεις των εθνικών χωρικών υδάτων. Τον Ιανουάριο 10, το Φεβρουάριο 16, το Μάρτιο 38 και τον Απρίλιο 26. Σύνολο 85 παραβιάσεις, το πρώτο τετράμηνο του 2015.

                                         ****

Την 20η Ιουλίου, η Ελλάδα αποπλήρωσε τις υποχρεώσεις της προς το Δ.Ν.Τ. και την Ε.Κ.Τ. Ειδικότερα, κατέβαλε στο Δ.Ν.Τ. το σύνολο των ληξιπροθέσμων οφειλών της, ύψους δύο (2) δισεκ. ευρώ και ο διεθνής οργανισμός ανακοίνωσε ότι η χώρα μας εξήλθε από το καθεστώς αθέτησης πληρωμών. Παράλληλα, το ελληνικό δημόσιο αποπλήρωσε το ομόλογο του, ύψους 4,2 δισεκ. ευρώ, που διακρατούσε η Ε.Κ.Τ. στο χαρτοφυλάκιο της. Τη θετική αυτή εξέλιξη ακολούθησε η επέκταση ρευστότητας του ELA προς τις ελληνικές τράπεζες με 900 εκατ. ευρώ. Ετσι, το συνολικό όριο χρηματοδότησης έφτασε τα 90 δισεκ. ευρώ.

Οι θεσμοί εκδήλωσαν την ικανοποίηση τους για τις εξελίξεις ενώ ο αρμόδιος Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Μοσχοβισί εξέφρασε την ελπίδα ότι οι διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα θα ολοκληρωθούν το β΄ δεκαπενθήμερο του Αυγούστου. Η πορεία των διαπραγματεύσεων όμως εξαρτάτο από τη ψήφιση στη Βουλή του Σχεδίου Νόμου με τα προαπαιτούμενα, το βράδυ της 22ας Ιουλίου 2015.

Πάντως, την ίδια ημερομηνία σημειώθηκαν δυο γεγονότα  που απέδειξαν  ότι τα διαχρονικά προβλήματα της Ελλάδας εξακολουθούσαν να  υπάρχουν. Το πρώτο γεγονός ήταν η δημοσιοποίηση της ετήσιας έκθεσης του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης κ. Ρακιτζή, στην οποία αναφερόντουσαν (όπως κάθε χρόνο) οι  απάτες, οι παρατυπίες και οι παρανομίες στο δημόσιο. Το δεύτερο γεγονός αφορούσε την πορεία του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ 2007-2013). Συγκεκριμένα, η Κεντρική Ενωση Δήμων Ελλάδας, ζήτησε να παραταθεί το πρόγραμμα κατά ένα έτος, δηλαδή έως το τέλος 2016, διότι εάν έληγε στο τέλος του 2015, εκατοντάδες έργα που βρισκόντουσαν σε εξέλιξη δεν θα ολοκληρωνόντουσαν, θα έμεναν ημιτελή και πιθανότατα να πληρώναμε και πρόστιμα στην Ε.Ε. Με άλλα λόγια ενώ η Ελλάδα είχε τεράστιες ανάγκες για επενδύσεις, η υλοποίηση του ΕΣΠΑ είχε καθυστερήσει υπερβολικά. Το ΕΣΠΑ έπρεπε να ολοκληρωθεί το 2013. Η Ε.Ε. επιτρέπει μια παράταση δυο ετών. Αρα, στη χειρότερη περίπτωση θα μπορούσε το πρόγραμμα να ολοκληρωθεί το 2015. Αλλά και πάλι, η υλοποίηση του προγράμματος δεν ολοκληρώθηκε, με αποτέλεσμα να ζητήσει παράταση η ένωση δήμων. Το αίτημα θα το υπέβαλε η κυβέρνηση. Σημειώνεται ότι τα τελευταία πιστοποιημένα στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Νοέμβριος 2014) αναφέρανε ότι η απορρόφηση πόρων του ΕΣΠΑ έφθανε το 75%., ποσοστό ανεπίτρεπτα χαμηλό. Εν τω μεταξύ το επόμενο πρόγραμμα 2014-2020 δεν είχε προχωρήσει καθόλου ενώ είχε εγκριθεί και θεωρητικά θα έπρεπε να αρχίσει στις 17 Ιανουαρίου 2015.

Το κύριο χαρακτηριστικό του τελευταίου δεκαημέρου του μηνός Ιουλίου ήταν η εσωστρέφεια που υπέδειξαν οι κομματικοί σχηματισμοί στην Ελλάδα. Οσο για το τελευταίο εικοσιτετράωρο του Ιουλίου, δέσποσε η έκθεση της επιτροπής προϋπολογισμού της Βουλής, σύμφωνα με την οποίαν η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας χειροτέρεψε κατά το Α΄εξάμηνο του 2015 και επανήλθε σε υφεσιακή τροχιά. Η επιτροπή προέβλεψε ότι στο τέλος του 2015 θα έχουμε πρωτογενές έλλειμμα 1% αντί για πρωτογενές πλεόνασμα που προβλεπότανε πριν λίγους μήνες. Επίσης η επιτροπή υπολόγισε το κόστος του CapitalControl σε 2,8 δισεκ. ευρώ την εβδομάδα. Το ενδιαφέρον όλων στρεφότανε στον  Αύγουστο,  μήνα που πρέπει να υπογραφεί η συμφωνία (τριετούς διάρκειας) μεταξύ Ελλάδας και δανειστών.